Biebrzański Park Narodowy to prawdziwy kolos względem reszty naszych Polskich parków narodowych. Jest największym, najdłuższym oraz najdzikszym parkiem narodowym w naszym kraju, który został założony stosunkowo niedawno, bo dopiero w 1993r.
Pytanie zatem co w tym parku takiego dzikiego? Sercem parku jest 160-kilometrowa rzeka Biebrza, która rozlewa się na ogromne połacie rezerwatu. W efekcie rozlewiska Biebrzy, mokradła i bagna są niebywale trudnymi terenami, a najczęściej i niemożliwymi do przejścia chcąc zagłębić się w czeluści parku. Naturalnie, każdy prawdziwy włóczykij mający ambicje przemierzenia tych terenów nie ma co ruszać w teren bez solidnego gumowca po pas.
Te same bagienne warunki to też najlepszy naturalny dom dla ok. 270 gatunków ptaków wodno-błotnistych i 50 gatunków ssaków, co przyciąga w te rejony wielu przyrodników czy ornitologów. Z ciekawych faktów warto również wiedzieć, że raz w roku w okolicach kwietnia-maja nad parkiem przelatuje przeogromna ilość gęsi – szacunkowo mówi się o liczbie 40 000 ptactwa lecącego w zwartej grupie.
Rzecz jasna tym, co najprawdopodobniej nas wszystkich najbardziej ciągnie do Biebrzańskiego Parku Narodowego to pewien czterokopytny rogacz. O łosiu każdy słyszał, jednak nie każdy go widział. I właśnie po to się jedzie nad Dolinę Biebrzy, gdyż tutaj jest największa ostoja łosia w całej Polsce, która liczy na ten moment ok. 650 sztuk i wciąż się powiększa.
Szykujcie zatem moi drodzy lornetki, a ja wam powiem gdzie łosia szukać, a przy okazji wspomnę też o kilku innych miejscach o których absolutnie nie można zapomnieć przyjeżdżając nad Biebrzę!
No dobrze, zanim jednak zarzucimy gumiaki na nogi i lornetki przewiesimy na szyi to warto wiedzieć jak na ten dziki wyjazd się przygotować. Po kolei:
Kiedy przyjechać:
Bilety – niezależnie o jakiej porze roku planujesz odwiedzić Biebrzański Park Narodowy, to zawsze potrzebujesz wykupić bilet wstępu. Bilet jednodniowy normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 4 zł. Bilety można kupić elektronicznie, bądź w siedzibie parku, w miejscowości Osowiec-Twierdza. UWAGA! Bilety obowiązują tylko jeśli chcesz wyjść na szlak i skorzystać ze ścieżki edukacyjnej, planujesz spływ Biebrzą, chcesz połowić ryby, bądź gdziekolwiek pochodzić po parku zbaczając z drogi głównej. Jeśli jednak planujesz po prostu przejechać park samochodem i wejść na jakąś wieżę widokową położoną zaraz obok drogi to nie potrzebujesz żadnego biletu. Więcej informacji o rodzajach biletów tutaj.
Sprzęt – wszystko zależy od tego jak głęboko zamierzasz zapuścić się w teren. Planując ruszenie na szlak to rzeczą obowiązkową jest wziąć gumiaki, a nawet wodery. Jeśli jednak planujesz raczej wejść na wieżyczkę przy drodze czy przejść się po drewnianej kładce to wystarczą zwykłe buty za kostkę. Do wypatrzenia ptactwa czy zwierzyny nieocenioną pomocą jest lornetka, którą gorąco zachęcam zabrać. Poza tym warto zaopatrzyć się w mapę parku – dobrze wyposażona agroturystyka często takie mapy wypożycza, ale zawsze można mapę kupić. Biebrzański Park Narodowy sprzedaje mapy w swojej siedzibie w Osowcu-Twierdza.
Poruszanie się – opcje są dwie: samochód bądź rower. Samochodem rzecz jasna o wiele szybciej można obskoczyć główne atrakcje parku. Rowerem można podelektować się wdychając świeżutkie powietrze, jednak chcąc ruszyć na szlak będzie to już trochę problem. Chociaż zawsze można trochę podrałować i przypiąć rower do drzewa. Moim zdaniem planując zwiedzić Biebrzański Park Narodowy w jeden weekend to polecam samochód. Mając nieco więcej czasu można już pokusić się o zakręcenie rowerkiem.
Z psem – Biebrzański Park Narodowy pozwala wchodzić na większość szlaków z psem. Smycz musi jednak być nie dłuższa niż 1,5 m. Konkretna lista miejsc oraz mapa, gdzie można wchodzić z psem – tutaj.
Jedzenie – restauracje z lokalną Podlaską kuchnią znajdziesz przede wszystkim w Goniądzu, ale także w Mońkach, Tykocinie czy w knajpce Dwór Dobarz, która jest położona przy carskiej drodze – głównej drodze przebiegającej przez południową część Biebrzańskiego Parku Narodowego.
Jak dojechać – Biebrzański Park Narodowy leży w województwie Podlaskim, w powiecie Monieckim. Ostatnimi czasy drogi na Podlasiu znacznie się poprawiły, dlatego z Warszawy do Parku dojedziemy nowiutką drogą ekspresową w nieco ponad 2 godziny. Z Białegostoku jest to około 45 minut jazdy i tyle samo nas czeka podróżując z przeciwnej strony – Ełku czy Augustowa. Co do samego noclegu to na początek warto się zastanowić jaki charakter ma mieć ta wyprawa.
Noclegi w agroturystyce – chcąc się zasadzać na łosie jeszcze przed wschodem słońca to najlepszym wyborem będzie znalezienie noclegu w jakiejś agroturystyce położonej możliwie głęboko rezerwatu. Polecam w tym wypadku zainteresować się noclegami w agroturystykach w okolicach Goniądza, Kopytkowa czy Dolistowa Starego. Mając w planach nocleg pod chmurką w namiocie, rezerwat przygotował kilka płatnych pól namiotowych, które można znaleźć tutaj. Jeśli chcesz jednak mieć jakąś alternatywę na zobaczenie czegoś oprócz parku i spędzenie czasu na wypadek niepogody, to warto zastanowić się nad noclegiem, który ma obok Biebrzański Park Narodowy, ale nie tylko.
Noclegi, a zwiedzanie Podlasia – planując zwiedzić przy okazji inne Podlaskie atrakcje polecam zatrzymać się w Mońkach – pomiędzy Białymstokiem a Goniądzem. Mońki są w tym rejonie jednym z większych miasteczek w okolicy rezerwatu, gdzie można zrobić większe zakupy i sprawnie dostać się do Biebrzańskiego Parku Narodowego ale także do stolicy Podlasia – Białegostoku, czy malowniczego miasteczka z żydowską historią – Tykocina. Chcąc zatem pozwiedzać inne Podlaskie kąty, okolice Moniek są w całkiem dobrym położeniu jeśli chodzi o nocleg. Wszystkim zatem spragnionym wypoczynku w spokoju oraz wyższym standardzie polecam zajrzeć tutaj.
Najlepsze mapy udostępnia Biebrzański Park Narodowy. Jest ich wiele i są podzielone zależnie od charakteru wyprawy. Na stronie parku można znaleźć mapę ze szlakami pieszymi, wodnymi, rowerowymi czy nawet konnymi. Poniżej prezentuję naszą mapę z naniesionymi 10-cioma atrakcjami, które uważamy za najciekawsze w Biebrzańskim Parku Narodowym:
Start wyprawy – Zwiedzanie Biebrzańskiego Parku Narodowego polecam zacząć od siedziby rezerwatu, która znajduje się właśnie w Twierdzy Osowiec. Oprócz poznawania mrocznych korytarzy niezdobytej nigdy Twierdzy, warto odwiedzić biuro parku żeby odrazu kupić sobie solidną mapę rezerwatu i dowiedzieć się, czy przypadkiem któreś ścieżki edukacyjne w parku nie są aktualnie zamknięte. Przy okazji kupisz tutaj też bilety wstępu do parku chcąc ruszyć na szlaki, bądź planując spływ Biebrzą.
Najważniejsze informacje:
Specyfika drogi – Carska droga to 35-kilometrowa trasa biegnąca przez biebrzańskie bagna. Trasa ta inaczej jest też nazywana łosiostradą – wyjątkowo często na tę drogę wychodzą łosie, także ta nazwa nie jest przypadkowa. Jest to droga, która łączy miejscowość Twierdza-Osowiec na północy oraz Strękowa Góra na południu rezerwatu. Przez carską drogę przebiega również Podlaski Szlak Bociani oraz szlak Green Velo. Trasa przez to jest znakomicie przystosowana również pod rowerzystów – dobra nawierzchnia, wiaty na szlaku gdzie można się zatrzymać, ewentualnie schronić przed ulewą.
Najważniejsze informacje:
Szlak przez bagna – Jest to szlak, na którym można naprawdę poczuć Biebrzańskiego ducha i prawdziwe bagno. Turyści swoje wyprawy opisują mniej więcej tak:
“Przechodziłem cały szlak na początku kwietnia, kawałek za Kosódką zaczęło się hardkorowo, woda miejscami do gaci. Polecam, ekstra.”
“Potwierdzam hardkor.”
Informacje praktyczne:
Specyfika miejsca – Grobla Honczarowska to 3,5 – kilometrowa ścieżka edukacyjna odchodząca od carskiej drogi. Dokładnie zaczyna się na ok. 13 kilometrze carskiej drogi jadąc od strony Strękowej Góry. Miejsce warte uwagi przede wszystkim dla tropicieli fauny i flory, której tutaj nie brakuje.
Najważniejsze informacje:
Specyfika miejsca – Jest to jedno z najbardziej dziewiczych i rozległych bagien na terenie parku. Bagno Ławki to rozległy obszar nizinny pól i torfowisk. Jeszcze niedawno były tutaj koszone łąki, jednak z czasem zostały one porzucone, a pola zamieniły się w ugory. Dziś jest to wyjątkowy teren, gdzie gnieździ się dzikie ptactwo znajdujące się pod ochroną. Występuje tutaj szczególnie rzadki ptak Wodniczka, w poszukiwanie którego nad Biebrzę przyjeżdzają ornitolodzy z całego świata. Poza wodniczką fruwa tutaj także batalion, sowa błotna, orlik grubodzioby czy rycyk. Wszystkich tych okazów można wypatrywać z wieży widokowej.
Najważniejsze informacje:
Specyfika kładki – Długa Luka to 400-metrowa kładka pomiędzy bagnami. Ścieżka jest szczególnie popularna przez swoją dostępność oraz częste występowanie łosi, które upodobały sobie ten rejon skubiąc trawkę. Na końcu kładki znajduje się platforma widokowa z której możemy oglądać florę i faunę otaczających torfowisk. Z kładki widać także wcześniej opisaną wieżę widokową Bagna Ławki. Oprócz łosi możemy tutaj spotkać też gronostaje, lisy, wilki, jenoty, żurawie i mnóstwo innego ptactwa. Otwarcie mogę powiedzieć, że jest to miejsce, którego po prostu nie można ominąć odwiedzając Biebrzański Park Narodowy. Sam dojazd tutaj jest banalnie łatwy. Jadąc carską drogą, wystarczy zatrzymać się na poboczu i jesteśmy na miejscu.
Najważniejsze informacje:
Polskie Termopile – Strękowa Góra to jedno z popularniejszych miejsc w Biebrzańskim Parku Narodowym. Właśnie stąd rozciąga się przepiękny widok na dolinę Narwi, gdzie można zrobić piękne zdjęcia pejzaży. Jak sama nazwa mówi, Góra Strękowa jest świetnym punktem obserwacyjnym i strategicznym, który był także wykorzystany strategicznie podczas II wojny światowej. Podczas najazdu wojsk niemieckich dowodził tu kapitan Raginis, który przez dwie doby wraz z lokalnymi żołnierzami odpierał ataki wroga. Tutejsi bohaterzy walczyli do ostatniego tchu, a kpt. Raginis po heroicznej walce zdetonował finalnie siebie i schron ostatnim granatem nie chcąc dać się pojmać. W hołdzie bohaterskiej walki miejsce te jest nazywane “Polskimi Termopilami”.
Informacje praktyczne:
Biebrza – To ona jest sercem i matką tego parku. Długa na 165 km, bardzo meandrująca i niewiarygodnie spokojna. O tak, Biebrza ma to do siebie, że jeśli nie wiosłujesz to nie płyniesz. Także jeśli doszły Cię słuchy, że spływ Biebrzą jest bezpieczną wyprawą to trudno temu zaprzeczyć. Rzeka ma bardzo słaby nurt, a latem jest ogólnie płytka (do ok. 2 metrów głębokości poza szerszymi punktami jak kąpielisko w Goniądzu, gdzie nie zalecam skakać na główkę z mostu, mimo temu co tam zobaczysz). Biebrza jest też domem dla ogromnej ilości ptaków i zwierząt, które często da się obserwować tylko z perspektywy kajaka. Dokładny opis tras do spływu w oddzielnym wątku.
Najważniejsze informacje:
Atrakcje Goniądza i okolic – Miasteczko Goniądz położone jest nad rzeką Biebrza, która właściwie jest główną atrakcją tego miasta. Sam dobrze pamiętam jak jeździłem do Goniądza pokąpać się w rzece, która była jedynym miejscem gdzie można było wskoczyć do wody w okolicy. Właściwie to do dziś niewiele się zmieniło bo wciąż uważam, że to największa atrakcja tej mieściny. Na plaży w Goniądzu znajdziemy świetnie przystosowany Ośrodek Wypoczynku i Rekreacji, gdzie można rozbić namiot, skorzystać z sauny czy toalet. Jest też wyznaczony obszar do kąpania się wraz z pomostkami. Z reguły nie ma tam tłumów, jest spokojnie i blisko natury. Polecam.
Najważniejsze informacje:
Czerwone Bagno – Jest to najdzikszy i najstarszy obszar Biebrzańskiego Parku Narodowego. Przez rezerwat Czerwonego Bagna przebiega kilka szlaków turystycznych, jednak sam obszar “Czerwone Bagno” o powierzchni 2569ha jest ściśle chroniony i nieudostępniany turystycznie. To miejsce praktycznie bezludne i jak sama nazwa wskazuje, jest to jedne wielkie bagno. Przez swoją niedostępność jest fantastycznym siedliskiem dla zwierząt. Szczególnie zadomowił się tutaj król Biebrzy, czyli nikt inny niż łoś. Mając nieco szczęścia, można też tutaj spotkać niejednego jelenia, sarnę czy wilka.
Najważniejsze informacje:
tel.: +48 509 680 964
e-mail: agro.zieloneogrody@gmail.com
Adres: Moniuszeczki 22, 19-100 Mońki
Zacisze Zielone Ogrody Edyta Maciukiewicz
NIP: 5461333423